Üçüncü günün sabahında Lukan'a çizme getirdiler ve Lukan, çizmenin anlamını hemen çözdü. Yatan adama çizme verilmezdi. Bugün bir yere gidecekti.
İlk iki gün yatakta ve kelimelerle geçmişti. Rona her sabah geliyor, yanında ekmek, çorba ve yeni kelimeler getiriyordu. Su, ekmek, pencere, kapı, el, baş, ağrı. Lukan kelimeleri bir çiftçinin tohum sayması gibi sayıyordu; akşam olduğunda avucunda kaç tane biriktiğini biliyordu. Rona sabırlıydı ve yanlışlara gülmüyordu. Kendi bozuk kilise diliyle Lukan'ın bozuk telaffuzu ortada bir yerde buluşuyor ve bu tuhaf ortak dil, günden güne yürünebilir bir köprüye dönüyordu.
Üçüncü gün çizmelerle birlikte Ogmios geldi.
"Yürüyebiliyor musun?" diye sordu kilise dilinde.
"Yürüyebiliyorum."
"Güzel. Benimle gel. Sana bir şey göstereceğim."
Koridorlar taştandı ve sonu gelmiyordu. Duvarlarda, odadakine benzeyen alevsiz cam küreler yanıyordu ve Lukan onlara bakmamaya çalışarak yürüdü. Yol boyunca insanlarla karşılaştılar; gri, mavi ve siyah cübbeli insanlar. Hepsi Ogmios'un önünde kenara çekilip eğiliyordu. Ama Lukan, eğilen başların altından kayan bakışların Ogmios'a değil, kendisine geldiğini fark etti. Bir kadın, geçerken elindeki kitapları düşürdü. Genç bir adam duvara fazla yapıştı. Herkes ona bakıyordu ve kimse bakıyor görünmek istemiyordu.
Merdivenler yukarı, yukarı ve yukarı çıktı. Sonunda Ogmios ağır bir ahşap kapıyı itti ve gökyüzü içeri doldu.
Bir balkondaydılar. Ve dünya, aşağıdaydı.
Lukan korkuluğa tutundu. Pencereden gördüğü şehir, meğer şehrin yalnızca bir mahallesiymiş. Beyaz taş, göz alabildiğine uzanıyordu; caddeler, meydanlar, kanallar, köprüler ve binlerce çatı. Altın kubbe artık aşağıdaydı ve güneş vurdukça yanıyordu. Ve çok uzakta, dünyanın kenarı gibi, o duvar her şeyi kuşatıyordu. Lukan'ın köyü, tarlaları ve otlağıyla birlikte, bu manzaranın içinde kaybolur ve bir daha bulunamazdı.
"Şehrin adı Helios," dedi Ogmios. Acele etmiyordu. "Bir milyondan fazla insan yaşar. Senin dilinde bir kelime var; urbs. Bu, o kelimenin dünyadaki en büyük hâli."
Lukan yutkundu. Sormak istediği soru üç gündür boğazında bekliyordu ve artık yer kalmamıştı.
"Burası neresi? Buraya nasıl geldim? Muntenia'dan bir adam kaç günde buraya yürür?"
Ogmios korkuluğa yaslandı ve bir süre şehri seyretti. Cevap verdiğinde sesi düz ve dikkatliydi.
"Yürüyemez, Lukan. Hiçbir adam, hiçbir gemi ve hiçbir kuş senin topraklarından buraya ulaşamaz." Lukan'a döndü. "Sana söyleyeceğim şeyi anlaman zor olacak. Yanlış anlama diye yavaş söyleyeceğim. Burası senin dünyanın uzak bir ülkesi değil. Burası başka bir dünya. Sizin göğünüzün altında bu topraklar yok. Bizim göğümüzün altında sizinkiler yok."
Lukan ona baktı. Kelimeleri tek tek anlamıştı ve toplamları anlamsızdı. "Dünya birdir," dedi. "Rahip öyle derdi. Tanrı bir dünya yarattı."
"Rahibin kendi gördüğünü anlatmış. Ben de kendi gördüğümü anlatıyorum." Ogmios'un sesinde alay yoktu. "Üç gece önce, bu kulenin altındaki salonda, kırk büyücü eski bir kapıyı açtı. Kapı senin dünyana bakıyordu. Ve kapıdan sen düştün."
Büyücü. Lukan kelimeyi tanıyordu; masallardan, ninesinin ocak başı hikâyelerinden ve rahibin vaazlarından. Vaazlarda büyücüler şeytanın hizmetkârıydı. Gözünün önünden mor ışık geçti, camdan kadın geçti, köprücük kemiğindeki iz sızladı ve Lukan, korkuluğu daha sıkı kavradı.
"Beni geri gönderin."
"Lukan..."
"Beni geri gönderin!" Sesi kendi kulaklarına bile yabancı geldi; çatlak, tiz, çocuksu. "Babam orada. Toprağın üstünde. Onu daha gömmedim. Köyde kimse kalmadıysa onu kimse gömmedi. Beni geri gönderin, ne isterseniz yaparım, geri gönderin."
Ogmios onu susturmadı. Sonuna kadar dinledi ve sessizlik, Lukan'ın nefesi düzelene kadar sürdü. Sonra yaşlı adam konuştu ve kelimeleri, tartıda altın tartar gibi tek tek koydu.
"Sana yalan söyleyebilirdim. Söylemeyeceğim. O kapıyı açmak, bu kulenin bin yılda biriktirdiği her şeye mal oldu ve kapı tek yöne açıldı. Geri dönüş yolunu ben bilmiyorum. Bu kulede bilen yok. Bugün, bu dünyada, seni geri gönderebilecek tek bir insan tanımıyorum."
Her cümle bir kapı gibi kapandı. Lukan korkuluğa tutundu, çünkü bacakları yine güvenilmezdi ve gözlerinin yanmasına bu sefer engel olamadı. Dolu ve mezar başı. Babası yanılmıştı; bir üçüncüsü de varmış.
"Ama," dedi Ogmios.
Lukan başını kaldırdı.
"Sana iki şey söyleyeceğim ve ikisi de doğru." Ogmios parmağıyla aşağıyı, şehri gösterdi. "Birincisi şu. Bu şehri iki bin yıl önce bir adam kurdu. O adam bu dünyada doğmadı. Senin dünyandan geldi, Lukan. Senin gibi çağrıldı ve bu dilin, şu an konuştuğumuz dilin, onun diliydi. Kule arşivlerinde onun kendi eliyle yazdığı kitaplar duruyor. Ben bu dili o kitaplardan öğrendim. Sen o dili anlıyorsun, çünkü onun dünyası senin dünyan. O adam burada bir hiç olarak başladı; dilsiz, kimsesiz, tıpkı senin gibi. Ve bu dünyanın en büyük şehrini kurdu. Ona verdikleri isim hâlâ yaşıyor."
Lukan aşağıya, uçsuz bucaksız beyaz taşa baktı. "Ne ismi?"
"Senin dilinde söylenmez, bizim dilimizde telaffuz edilir. Yakında öğreneceksin." Ogmios doğruldu. "İkinci söyleyeceğim şey şu. Geri dönüş yolunu bilmiyorum dedim ve doğru. Ama şunu da bil: kapı bir kez açıldı. Bir kez açılan kapının bir daha açılamayacağını hiçbir bilgin sana söyleyemez. Bu dünyada, senin dünyanın hayal bile edemeyeceği güçler var. Ben sana babanı geri getirmeyi vadetmiyorum, Lukan. Ölüler için yalan söylemem. Sana vadettiğim şu: bu dünyayı öğren ve güçlen. Cevaplar güçlü olanlara açılır. Ve kaybettiklerin..." Bir an durdu; sanki kelimeyi özenle seçiyordu. "...sandığından daha yakında olabilir."
Lukan sonradan, çok sonradan, bu cümleyi binlerce kez geri saracaktı. Ama o sabah, o balkonda, on yedi yaşındaydı ve babasının mezarı bile olmayan bir dünyada, bir yabancı ona belki demişti. Boğulan adama uzatılan ip kalın olmak zorunda değildi.
"Ne yapmam gerekiyor?" diye sordu Lukan.
Ogmios gülümsedi. "Bugünlük yalnızca dinlenmen. Rona sana dilimizi öğretecek; senin dilini bildiği için en hızlı o öğretecektir. Ben sana bu dünyayı öğreteceğim. Gerisi ise... sonra gelir."
Dönüp kapıya yürüdüler. Lukan tam eşikten geçerken şehirden bir ses yükseldi; derin, madeni ve dalga dalga. Bir çan. Sonra bir tane daha ve bir tane daha; sesler birbirine karıştı ve bütün şehir, aşağıda, tek bir uğultuyla çalmaya başladı. Lukan durdu.
"Bir bayram mı var?"
Ogmios da durmuştu. Kapının ağzında, yüzü yarı gölgede, Lukan'a baktı ve cevabı, sanki sıradan bir bilgiymiş gibi verdi.
"Senin için hayır ancak onlar için evet," dedi. "Senin geldiğini duydular."