Rona her zaman olduğu gibi şafaktan önce uyandı. Bir süre karanlıkta yattı ve tavanı dinledi. Kule hala sessizdi, bunu havadaki bir gerginlikten anlıyordu, sanki bütün bina yarın olacak şeyi bekleyerek nefesini tutmuştu.
Yataktan kalktı, su dolu leğende yüzünü yıkadı ve üzerini değiştirdi. Sonra aşağı, mutfağa indi. Ustasının kahvaltısını hazırlamak onun işiydi ve dört yıldır her sabah aynı şeyi yapıyordu. Sıcak ekmek, bal, iki haşlanmış yumurta ve bir tabak peynir. Bazı sabahlar menü değişirdi ama genellikle bunları hazırlardı, Üstat Ogmios'un sevdiği gibi.
Tepsiyi hazırlarken bal kavanozuna baktı. Arıcı bu sabah geç kalmıştı ama balı taze getirmişti. Rona bir parmak sürüp tattı, sonra kendine kızdı; bu, köyünden getirdiği alışkanlıklardan biriydi ve kulede kimse yemekten önce parmağını yalamazdı.
Tepsiyi aldı ve merdivenlere yöneldi.
Üçüncü katta Üstat Corvin'e rastladı.
"Günaydın Corv... özür dilerim, Usta Corvin!"
Kelime ağzından kaçar kaçmaz durdu. Corvin'in kaşları çoktan çatılmıştı.
Rona başını eğdi, yanakları hafifçe kızardı. "Bu sabah nasılsınız üstadım?"
Corvin bir şeyler mırıldandı ve çırağın sorusunu yanıtlamadan uzaklaştı.
Yine yaptım. Rona kendine söylendi. Dört yıldır bu kulede yaşıyordu ve hâlâ dalgınlığına gelip herkese adıyla sesleniyordu. Oysa usta büyücülere saygıda kusur etmemesi gerektiğini biliyordu. Kendisi henüz bir çıraktı ve bir çırak gibi davranmalıydı.
Ama alışması zordu. Doğup büyüdüğü köyde çok az çocuk vardı ve Rona köyün büyüklerinin ilgisiyle, herkesin adıyla çağırdığı, herkesin başını okşadığı bir çocuk olarak büyümüştü. Orada saygı, mesafeyle değil sevgiyle gösterilirdi. Kulede ise saygı, doğru unvanı doğru anda söylemekti ve Rona bu dili köydeki dilinden çok daha zor öğreniyordu.
Bu düşüncelerle katları tırmandı ve yirmi ikinci kata ulaştı. Üstat Ogmios'un kapısını üç kez vurdu ve yanıt beklemeden içeri girdi. Günlük rutindi bu; ustasıyla böyle anlaşmışlardı.
Ogmios masasında oturuyordu, önünde açık bir kitap vardı. Rona tepsiyi bırakırken göz ucuyla kitaba baktı ama hiçbir şey anlamadı. Sayfada karmaşık büyü çemberleri vardı, ama yazı ona yabancıydı. Yine de birkaç işareti tanıdı; bu, antik elf dilinde yazılmış bir kitaptı. Muhtemelen Sarrafim'den kalma, diye düşündü. O antik elf imparatorluğundan geriye kalan kitaplar nadirdi ve Rona ustasının bunları nereden bulduğunu hiç sormamıştı.
"Bu sabah da bal var üstadım," dedi tepsiyi masaya yerleştirirken. "Arıcı geç getirdi ama bal hâlâ taze."
"Teşekkürler Rona." Ogmios başını kitaptan kaldırmadı.
Rona bir an bekledi, sonra dayanamadı. "Usta, yarın ritüel var, değil mi?"
"Evet. Bunu bana son iki günde dördüncü kez soruyorsun kızım."
"Özür dilerim üstadım!" Rona hızlıca söyledi, sonra sesi yumuşadı ve biraz da endişeli bir hâl aldı. "Sadece heyecanlıyım. Çocukluğumdan beri masallarını okuduğum kahramanın çağrılışına şahit olacağım." Bir an durdu. "Sizce gerçekten başarılı olacak mıyız?"
Ogmios başını kaldırdı ve Rona'ya uzun uzun baktı. Rona bu bakışı tanırdı; ustası bir şeyi tartarken böyle bakardı.
"Hayır," dedi sonunda.
Rona daha fazla sormadı. Ustasının bazen tek kelimeyle koca bir konuşmayı kapattığını öğrenmişti. Yine de içindeki şaşkınlığı tam gizleyemedi. Kendisi bile başarısız olacağını düşünüyorsa, neden bunca masrafa razı oldu?
Çünkü Rona bu ritüelin ne kadar pahalı olduğunu biliyordu. Kulede dört yıl geçirmiş, kahraman hakkındaki her kitabı okumuştu; öyle ki kahramanın geride bıraktığı kendi dünyasının dilini bile azıcık sökmüştü. Ve okuduğu her kayıt aynı şeyi söylüyordu: bu efsane iki bin yıldan eskiydi, kitaplarda "Helios İmparatorluğu'ndan çok önce" diye geçiyordu, ve o günden bu yana on üç kez kahraman çağırma ritüeli düzenlenmişti. On üçü de başarısız olmuştu. Muazzam bir emek ve servet gerektirdiği için nadiren denenen bir ritüeldi.
Yine de, başarısız olsa bile böyle bir şeye tanık olmak her büyücünün ömründe bir kez bile yaşayamayacağı bir şeydi. Rona kendini şanslı hissediyordu ve ustasının aksine içinde küçük bir umut taşıyordu.
"Bugün ne yapmamı istersiniz üstadım?"
"Arşiv katına in. On dördüncü bölüm, ikinci sıra, sekizinci raftaki antik kayıtları getir. Üstat Fessa'ya söylersen hangilerini istediğimi bilecektir." Ogmios kalemini bıraktı. "Ritüel metniyle karşılaştıracağım. Çabuk dönersen, sana söz verdiğim gibi birkaç şey de öğretirim." Bir an durdu. "Ve Rona."
"Evet üstadım?"
"Bugün mümkün olduğunca kimseyle konuşma. Bütün kule tetikte ve herkes gergin. Yaşlı üstatlardan biri bugün senin bir hatanı görmezden gelmez. Onların öfkesini çekmek sicilin için iyi olmaz." Gözlerini kısarak Rona'ya baktı. "Görüyorum ki beşinci halkanı oluşturmaya yaklaştın. Yeteneğini ve zekânı düşünürsek ustalık sınavına iki yıl kaldı diyebilirim. Ama o yaşlı adamlar kincidir. O gün geldiğinde oylarına ihtiyacın olacak."
Rona düşünceli bir şekilde başını salladı. Bunu biliyordu ama kulenin katı kurallarına bir türlü tam olarak alışamıyordu. Yine de ustasının sözünü tutacaktı. Bir şey söylemeden odadan çıktı.
Arşiv altıncı kattaydı ve merdivenler bu sabah kalabalıktı. Üstatlar aşağı yukarı koşturuyor, genç çıraklar kollarında kitap yığınlarıyla geçiyordu. Bu çırakların çoğu daha yeni birinci halkasını oluşturmuş olanlardı; ritüele katılamayacaklardı ama ustaların getir götür işlerini yaptıkları için onlar da telaş içindeydi.
Onları görünce Rona kuleye ilk geldiği günleri hatırladı. Ben de böyleydim. Ama tam olarak değil. Kule Üstadı Ogmios'un çırağı olduğu için yalnızca ona hizmet etmişti; buradaki acemiler gibi her ustanın peşinde koşmamıştı. Aradan geçen dört yılda artık ustasının getir götürünü bile nadiren yapardı. Ogmios bu tür işler için acemileri kullanırdı ve Rona bunun iki anlama geldiğini biliyordu: hem ustasının ona duyduğu saygı, hem de artık dördüncü halkaya ulaşmış olmasının getirdiği ağırlık. Dördüncü halka bir çırak için sıra dışıydı; onu bir savaş büyücüsü standardına yaklaştırıyordu.
Onun seviyesindeki bir büyücü, kulede hâlâ çırak sayılsa da, dışarıda pekâlâ bir kontun şahsi hane büyücüsü olabilirdi. Ama o yolu seçenler genellikle ilerleme şansı kalmadığını anlamış, dördüncü halkada takılıp kalmış olanlardı.
Belki Üstat Ogmios köyüme hiç uğramasaydı, ben de onlardan biri olurdum. Rona bu düşünceyle merdivenleri indi. Kendi kendine büyü öğrenmiş, düşük rütbeli bir lordun özel büyücüsü olabilirdi veya teyzesinin yardımıyla Raven düklüğünün bir kaç büyücüsünden biri olurdu. Ya da şifa yeteneğiyle bir tapınağa katılabilirdi. Belki de köyünden hiç ayrılmaz, oracıkta yaşlanırdı, kim bilir.
Ama o zaman başına daha çok bela da gelebilirdi. Kuleye ilk geldiğinde Ogmios onu ciddiyetle uyarmıştı: ne olursa olsun, hiç kimseye hem büyücü hem şifacı olduğunu söylemeyecekti. Kulede büyücü yolunda ilerleyecek, şifa eğitimini ise yalnızca Ogmios ona özel olarak verecekti. Rona başta bunun sebebini anlamamıştı. Şimdi anlıyordu. Kendisi bir tür anomaliydi; örneği görülmemiş bir çift yetenek. Bu, dikkat çekerdi. Ve meraklı büyücüler bunun nasıl mümkün olduğunu öğrenmek için Rona'ya istemeyeceği şeyler yapabilirlerdi.
Bu düşünceyle altıncı kata indi ve arşiv odasına girdi. İçeride yüzlerce raf, binlerce cilt vardı ve havası kulenin geri kalanından farklıydı; kuru, serin ve eski kâğıt kokulu. Kapının yanındaki masada yaşlı kâtip Fessa oturuyordu.
Rona içeri girerken kendine hatırlattı. Üstat de. Üstat.
"Günaydın, Üstat Fessa."
Yaşlı kâtip başını kaldırmadan elini havaya kaldırdı ve tek parmağını salladı. Rona sustu ve bekledi. Fessa önündeki deftere son bir satır yazdı, kalemini hokkanın kenarına yasladı ve ancak o zaman başını kaldırdı.
"Ogmios'un çırağı." Fessa'nın sesi kuru bir sayfa gibi hışırdıyordu. "Söyle bakalım, üstadın bu sabah ne istiyor?"
"Antik kayıtları istedi üstadım. On dördüncü bölüm, ikinci sıra, sekizinci raf dedi. Hangi kayıtlar olduğunu sizin bileceğinizi söyledi."
"Elbette biliyorum." Fessa yerinden kalktı ve kemikleri tek tek şikâyet etti. "Otuz yıldır aynı kayıtları istiyor. Her ritüelden önce aynı raf, aynı ciltler." Rafların arasına doğru yürürken konuşmaya devam etti, Rona'ya mı yoksa kendine mi söylediği belli değildi. "Ben genç bir kâtipken de böyleydi. O zaman kule üstadı Halvard'dı, o da aynı kayıtları isterdi. Halvard öldü, kule bir kez taşındı, imparatorlar değişti. Yine de kayıtlar aynı kaldı."
Rona onun peşinden rafların arasına girdi. Raflar tavana kadar yükseliyordu ve bazı ciltlerin sırtındaki yazılar öyle solmuştu ki artık okunmuyordu. Rona bir an durup en üsttekilere baktı. Dört yıldır bu kuledeydi ve arşivin tamamını hâlâ görememişti.
"Üstat Fessa, bu kayıtlar gerçekten ilk ritüelden mi kalma?"
"İlk ritüelden kalma hiçbir şey yok kızım." Fessa merdivene tırmandı, sekizinci raftan üç kalın cilt çekti ve tek tek Rona'nın kollarına bıraktı. Ciltler ağırdı ve deri kapakları çatlaklarla kaplıydı. "Bunlar kopyanın kopyası. Asıllar çoktan toz oldu, hatta asılların yazıldığı dil bile yarı yarıya unutuldu. Elimizdekiler, birilerinin hatırladığını yazması ve başka birilerinin o yazılanı kopyalamasından ibaret."
"O halde ritüel metninin doğru olduğunu nereden biliyoruz?"
Fessa merdivenden indi, gözlüklerinin üstünden Rona'ya baktı ve ilk kez güldü. Dişsiz, kısacık bir gülüştü.
"Eh, bilmiyoruz." Kâtip masasına döndü ve defterini önüne çekti. "On üç kere denendi, on üç kere başarısız oldu. Belki metinler yanlıştır. Belki metinler doğru ama devir yanlıştır. Belki de kahraman diye bir şey hiç olmadı ve iki bin yıldır bir masalın gerçekliğini sorguluyoruz." Kalemini aldı ve yazmaya döndü. "Kule üstadı hızlı olmanı istemiştir. Hadi bakalım, fazla oyalanma."
Rona kayıtları göğsüne bastırdı ve arşivden çıktı. Merdivenleri kollarındaki ağırlıkla tırmanırken Fessa'nın sözü kafasında dönüyordu. Kopyanın kopyası. Kahraman hakkındaki her kitabı okumuştu ve kuleye geldiğinden beri daha fazla kitap okumuştu. Yine de kitapların kim tarafından ne zaman yazıldığını, kaç kere el değiştirdiğini hiç düşünmemişti.
Hep okuduğum Kahraman Masalları kitabı acaba orjinalinden ne kadar farklı? diye geçirdi içinden. Kitaplar kahramanı anlatırdı; kılıcını, savaşlarını, kurduğu şehri ve başarılarını. Hiçbiri hem kitapların hem de kahramanın kendisinin de bir gün toz olacağını yazmazdı.
Yirmi ikinci kata vardığında kolları uyuşmuştu. Kapıyı dirseğiyle üç kez vurdu ve içeri girdi.
Ogmios masasını temizlemişti. Sabahki antik elf kitabı kenara kaldırılmış, yerine ritüel metninin kulede tutulan nüshası açılmıştı. Rona üç cildi masaya bıraktı ve uyuşan kollarını ovuşturdu.
"Üstat Fessa hangi kayıtlar olduğunu hemen bildi."
"Fessa her şeyi bilir. Bu yüzden arşivden sorumlu üstat o." Ogmios ilk cildi önüne çekti, kapağını açtı ve sayfaları belli bir yeri arar gibi çevirmeye başladı. Sonra durdu ve başını kaldırmadan konuştu. "Hızlı geldin. Şöyle otur, sana söz verdiğim dersi yapalım."
Rona masanın karşısındaki tabureye oturdu. Ogmios cildi ortaya, ikisinin de görebileceği şekilde çevirdi. Sayfada bir büyü çemberi vardı; iç içe geçmiş halkalar, aralarında Rona'nın tanımadığı işaretler ve çemberin tam ortasında boş bırakılmış bir alan.
"Söyle bakalım. Bu çemberde ne eksik?"
Rona eğildi ve dikkatle baktı. İşaretleri okuyamıyordu ama çemberin yapısını okuyabilirdi; dört yıldır yaptığı şey tam da buydu. Dış halka toplama halkasıydı, biçiminden tanıdı. İç halkalar yönlendirme halkalarıydı. Merkez ise...
"Hedef yok," dedi sonunda. "Her büyü çemberinin merkezinde büyünün hedefi tanımlanır. Bunda merkez boş bırakılmış."
"Doğru gördün." Ogmios sayfayı hafifçe tıklattı. "Peki bir büyücü, hedefi olmayan bir büyüyü nasıl kurar?"
Rona düşündü. Bildiği her kural buna karşı çıkıyordu. Hedefsiz mana dağılırdı, dağılan mana ziyan olurdu, ziyan olan mana da en iyi ihtimalle hiçbir şey yapmazdı. En kötü ihtimali düşünmek bile istemedi.
"Kuramaz üstadım," dedi. "Kurmaya kalkarsa büyü ya söner ya da geri teper."
"On üç ritüelin on üçü de bu yüzden başarısız sayıldı. Sunak boş kaldı çünkü çağrının gideceği bir adres yok. Metin bize çemberi veriyor ama merkezini vermiyor." Ogmios cildi kapattı ve arkasına yaslandı. "Şimdi asıl soruya geldik. Madem adres yok, ilk kahraman nasıl geldi?"
Rona ağzını açtı ve kapattı. Bu soruyu daha önce hiç bu şekilde düşünmemişti. Kitaplar kahramanın geldiğini yazardı; nasıl geldiğini sormazdı.
"Bilmiyorum üstadım."
"Ben de bilmiyorum." Ogmios bunu bir itiraf gibi değil, sıradan bir bilgi aktarır gibi söyledi. "Bilmediğimi öğrenmem otuz yılımı aldı. Yarın on dördüncü kez deneyeceğiz ve büyük ihtimalle on dördüncü kez boş bir sunağa bakacağız." Ayağa kalktı, pencereye yürüdü ve aşağıdaki şehre baktı. "Dersimiz bu kadar. Öğleden sonranı kendi çalışmana ayırabilirsin. Ve Rona."
"Evet üstadım?"
"Yarın ritüelde yanımda duracaksın. Ne olursa olsun, ben söylemeden hiçbir şey yapmayacaksın."
Rona başıyla onayladı, ciltleri masada bırakıp çıktı. Merdivenleri inerken içindeki heyecan tuhaf bir şekilde ağırlaşmıştı.
Öğleden sonrasını dördüncü kattaki küçük çalışma odasında, yalnız geçirdi. Kontrol çalışması her zamanki gibiydi; avucunda ince bir mana akımı, onu inceltmek, sabit tutmak, bırakmak ve baştan almak. Sıkıcıydı ve Rona sıkıcı olduğunu bile bile çalıştı. Halkaları hızlı oluşturmuştu, herkes bunu söylüyordu, ama kontrolü de bir o kadar zorlaşıyordu ve ustası ona bunun bedelini yüz kere anlatmıştı. Kontrolsüz güç, sahibinden önce başkasını yakarmış.
Bir ara kapı vuruldu ve Ogmios içeri baktı. Rona'nın avucundaki mana akımını bir süre sessizce izledi. Rona akımı olduğu gibi tuttu, ne inceltti ne kalınlaştırdı, sadece sabit tuttu. Ustası bir şey söylemedi ama çıkarken hafifçe başını salladı ve Rona bunun ne anlama geldiğini biliyordu. İyi gidiyorsun. Ogmios bunu asla yüksek sesle söylemezdi ama Rona onu okumayı öğrenmişti.
Akşam yemeğinde mutfak her zamankinden kalabalıktı. Rona çorbasını alıp pencere kenarına oturdu ve kuleyi dinledi. Herkes yarını konuşuyordu. Bir masada iki genç büyücü ritüelin masrafını hesaplıyordu; söyledikleri sayı o kadar büyüktü ki Rona kaşığını yarı yolda unuttu. Başka bir masada yaşlıca bir üstat, ritüele katılmayacaklara işin nasıl yürüyeceğini anlatıyordu ve anlattığı her ayrıntı Rona'nın kitaplarda okuduğundan biraz farklıydı.
Kimse tam olarak bilmiyor. Rona çorbasını karıştırdı. Yarın için herkes heyecanlı ve herkesin bir fikri vardı ancak kimse tam olarak ne yapmaya çalıştıklarını bilmiyor gibiydi. Bu gibi antik büyüler nadiren bilinirdi ve çoğu büyücü antik dilleri araştırmak yerine mana kontrollerini arttırmayı tercih ederdi. Bu yüzden herkes kendisine verilen görevi ve emri yerine getirmesi ve pahalı bir ritüel yapılacağı dışında bir bilgileri yoktu.
Çıraklara ne yapacaklarını anlatan üstat bile bir istisna değil gibiydi çünkü ritüel hakkında anlattıkları yanlıştı. Sanırım üstat Fessa haklıydı. Gerçekten kopyanın kopyası olan kitapları okumak yanlış bilgiler doğuruyordu. Yine de bu yanlışları görüp doğru sonuca ulaşanlar da vardı, üstat Ogmios gibi.
Çorbasını bitirdi, tepsisini bıraktı ve odasına çıktı.
Odası küçüktü ama kendisine aitti ve Rona bunun için minnettardı. Köyde bütün kardeşleriyle aynı odayı paylaşırdı. Yatağının yanındaki küçük sandığı açtı. İçinde köyden getirdiği birkaç şey vardı; annesinin dokuduğu bir atkı, artık kimseye anlatmadığı bir taş koleksiyonu ve en dipte, deri kabı yıpranmış ince bir kitap.
Kitabı çıkardı ve yatağına oturdu. Kapağındaki yazı çoktan silinmişti ama Rona onu ezbere bilirdi: Kahraman Masalları. Yazarı belli değildi, ne zaman yazıldığı da. Bir büyü kitabı değildi, kayıt da değildi; sadece çocuklara anlatılan eski hikâyelerdi. Teyzesi ona hediye etmişti.
Teyzem. Rona gülümsedi. Annesinin küçük kız kardeşiydi ve Raven Dükalığı'nın şövalyelerinden biriydi. Köye her gelişinde Rona'nın gözü onun kılıcındaydı. Teyzesi ona okuma yazma öğretmişti, birkaç kitap hediye etmişti, hatta on bir yaşındayken eline tahta bir kılıç tutuşturup birkaç hareket bile göstermişti. Ama Rona kılıçta beceriksizdi ve teyzesi bunu kısa sürede görmüştü. Onun yerine başka bir şey fark etmişti; Rona'nın manaya duyarlı olduğunu, küçük bir büyücü adayı olduğunu ilk keşfeden oydu.
Teyzesi onu on beş yaşına yani yetişkinlik yaşına geldiğinde, Raven Dükalığı'na büyücü eğitimi için götürmeyi planlıyordu. Ama bir dükalık büyücülere pek bir şey vaat etmezdi; dolgun bir maaş, evet, ama ilerlemek için gereken kitaplar, ekipmanlar, üstatlar yoktu. Sonra Beyaz Büyü Kulesi Rona'yı keşfetti ve her şey değişti. Teyzesinin sunabileceğinden çok daha büyük bir kapı açıldı. Rona bazen düşünürdü; acaba teyzesi bununla gurur mu duydu, yoksa onu erkenden kaybettiği için üzüldü mü? İkisini birden hissetmiş olmalıydı.
Kitabı açtı. Sayfaları o kadar tanıdıktı ki hangi hikâyenin nerede olduğunu bakmadan bilirdi. En sevdiği hikâyeye geldi; ilk kahramanın, Helian'ın gelişini anlatan hikâyeye.
Hikâye, şeytanlarla savaşan insanların yaratıcılarına dua etmesiyle başlıyordu. Duanın ne olduğu yazmıyordu; sadece insanların diz çöküp yakardığı, gökyüzünün karardığı anlatılıyordu. Ve sonra, bu yabancı dünyaya ayak basan kahramanın ilk sözleri geliyordu. Rona bu satırları ezbere bilirdi. Çocukken bunları defalarca yüksek sesle okumuş, kahramanın dilini az buçuk sökmeye çalışmıştı.
"Iussu custodis aequilibrii, electus aequilibrii, heros."
Kahraman bu sözleri söylerken gözleri altın bir ışıkla parlamış, sonra da yığılıp bayılmıştı.
Rona kelimeleri sessizce dudaklarında tekrarladı. Yıllar boyunca anlamını tam çıkaramamıştı. Kahramanın dilindeki bazı kelimeleri tanıyordu; heros kahramandı, bunu biliyordu. Aequilibrii bir şeyin dengesiydi belki, ama neyin dengesi olduğunu asla çözememişti. Çocukken bu sözlerin büyülü bir tınısı vardı, ağızda bir tılsım gibi dönerdi ve Rona onları anlamı için değil, sesi için severdi.
Kitabı kapadı ve göğsüne bastırdı. Yarın gerçek kahramanı çağıracaklardı, ya da çağırmayı deneyeceklerdi. Ve Rona, elinde bu eski masal kitabıyla, o çemberin karşısında duracaktı.
Belki de ustası haklıydı. Belki yarın da boş bir sunağa bakacaklardı.
Ama bu kitabı kaç kez okuduysa da, her seferinde içinde aynı çocukça inat kıpırdardı. Ya bu sefer gerçek olursa?
Kitabı sandığa geri koydu, mumu söndürdü ve karanlıkta yattı. Kule hâlâ uğulduyordu; üst katlarda ayak sesleri, taşınan bir şeylerin gürültüsü, kapanan kapılar. Yarın şafaktan önce yine kalkacaktı. Ustasının kahvaltısını hazırlayacak, tepsiyi yirmi iki kat yukarı taşıyacak ve sonra on yedinci kata inip iki bin yıllık bir masalın on dördüncü kez denenişini izleyecekti.
Gözlerini kapatırken o sözler hâlâ zihninde dönüyordu, bir ninni gibi.
Iussu custodis aequilibrii...
Uykuya öyle daldı.